Vruchtgebruik en legaat van een huis: hoe zit dat?

Soms wil een overledene specifieke regelingen treffen voor een woning. Dit gebeurt vaak via een legaat of door het splitsen van het eigendom via vruchtgebruik en bloot eigendom. Deze juridische termen kunnen erg ingewikkeld overkomen. Hieronder leggen we de definities en de praktische gevolgen stap voor stap uit.

Wat betekent het als ik een woning krijg als ‘legaat’?

Als je een woning krijgt als legaat, betekent dit dat de overledene in het testament heeft vastgelegd dat jij dit specifieke huis krijgt. Dit is anders dan een reguliere erfenis, waarbij erfgenamen een percentage van het totale vermogen (inclusief alle schulden) delen. Bij een legaat heb je direct recht op de eigendomsoverdracht van dat specifieke huis, maar je moet wel opletten of er nog schulden op rusten.

Waar moet ik op letten bij een geërfd legaat-huis?

Bij een geërfd legaat-huis moet je goed controleren of je het huis krijgt met of zonder de bijbehorende hypotheek. Als het huis met hypotheek wordt nagelaten, ben jij verantwoordelijk voor het overnemen en betalen van de hypotheekschuld; kun je dit niet betalen, dan kun je het legaat weigeren. Als het huis zonder hypotheek wordt nagelaten, moet de openstaande hypotheek worden afgelost uit het overige geld van de erfenis voordat je het huis schuldenvrij ontvangt.

Praktijkvoorbeeld:
Lotte krijgt het huis van haar tante als legaat nagelaten. In het testament staat dat ze het huis inclusief de resterende hypotheekschuld van € 80.000 erft. Lotte gaat naar de bank om te kijken of ze deze hypotheek kan dragen op haar eigen inkomen. Omdat ze dit niet kan betalen, besluit ze in overleg met de notaris om het legaat te weigeren (verwerpen), zodat ze niet in de schulden raakt.

Wat is het verschil tussen ‘vruchtgebruik’ en ‘blote eigendom’?

Het verschil is dat de vruchtgebruiker het recht heeft om in de woning te wonen, terwijl de blote eigenaar de woning op papier bezit maar er niets mee mag doen. Deze constructie wordt vaak gebruikt om ervoor te zorgen dat een achterblijvende partner levenslang in het huis kan blijven wonen, terwijl het eigendom alvast naar de kinderen (de blote eigenaren) gaat. De blote eigenaren kunnen het huis niet verkopen of verhuren zolang het vruchtgebruik loopt.

Praktijkvoorbeeld:
Opa Gerrit overlijdt. In zijn testament staat dat zijn partner Elly het vruchtgebruik krijgt van de woning. Kleinzoon Luuk krijgt het huis op papier (de blote eigendom). Elly (72 jaar) blijft in het huis wonen en betaalt de gewone kosten. Luuk is de eigenaar op papier, maar hij kan niets met het huis doen. Het moet wachten tot Elly overlijdt of verhuist. Wel moet Luuk meebetalen aan grote reparaties, zoals een nieuw dak. Dit kan financieel best zwaar zijn voor Luuk.

Wil je een geërfd huis verkopen waar vruchtgebruik op rust?

Rust er vruchtgebruik op een woning en willen jullie dit in goed overleg met de vruchtgebruiker verkopen om het geld te verdelen? Of heb je een legaat-huis gekregen met een te hoge hypotheek en wil je snel van de woning af? ikwilvanmijnwoningaf.nl kan woningen direct kopen, inclusief het overnemen van alle administratieve stappen met de notaris. Neem vandaag nog contact met ons op voor gratis advies en een vrijblijvend bod.